Hướng dẫn dành cho phụ huynh về các cuộc thảo luận liên quan đến thời gian sử dụng thiết bị điện tử khi con em trở lại trường

Khi kỳ nghỉ hè dần kết thúc và các em học sinh quay trở lại lớp học, các bậc phụ huynh trên khắp mọi nơi đang phải thích nghi với sự chuyển đổi sang những thói quen mới. Những ngày được ngủ nướng, thời gian sử dụng màn hình thêm và thức khuya đã khép lại, và các em học sinh (cũng như các bậc phụ huynh) đang dần thích nghi với thực tế mới này. Đối với nhiều gia đình, điều đó có nghĩa là cần xem xét kỹ hơn về việc chơi game trực tuyến và các thói quen sử dụng màn hình khác. 

Tin vui là, các bậc phụ huynh không cần phải trở thành chuyên gia công nghệ để hướng dẫn con em mình vượt qua giai đoạn chuyển tiếp này. Việc quay trở lại giờ học tạo ra cơ hội tự nhiên để phụ huynh và người chăm sóc thảo luận về các thói quen số lành mạnh hỗ trợ giấc ngủ, bài tập về nhà, học tập, kết nối và sự sáng tạo. Với tư cách là chuyên gia về nuôi dạy con trong môi trường số và giáo dục, tôi xin chia sẻ một số chiến lược thực tiễn có thể giúp các gia đình cùng nhau thiết lập những thói quen thực tế; mà không biến thời gian sử dụng thiết bị điện tử thành một cuộc chiến. 

1. Cùng nhau thiết lập các quy tắc mới. Các tính năng kiểm soát của phụ huynh liên quan đến thời gian sử dụng màn hình và giới hạn chi tiêu có thể là những ranh giới kỹ thuật số hữu ích. Tuy nhiên, những quy tắc này chỉ thực sự hiệu quả khi chúng là một phần của cuộc trò chuyện liên tục giữa cha mẹ và con cái. Để con cái chủ động tham gia vào các quyết định này sẽ giúp chúng học cách tự điều chỉnh và rèn luyện trách nhiệm kỹ thuật số, chứ không chỉ đơn thuần là bị hạn chế. 

Cùng nhau quyết định thời gian sử dụng thiết bị điện tử bao nhiêu là phù hợp và khi nào cần tắt thiết bị. Ví dụ: không sử dụng thiết bị điện tử trong giờ làm bài tập, lúc ăn tối và trước khi đi ngủ. Thảo luận về một ngân sách hàng tháng hợp lý cho các giao dịch mua trong trò chơi và để con giúp theo dõi, thậm chí có thể đóng góp một phần tiền tiêu vặt của chính con. Để làm gương tốt, cha mẹ cũng có thể đồng ý cất thiết bị điện tử của mình đi vào những thời điểm đã thỏa thuận. Sau đó, ghi những quy định này vào một nơi dễ thấy, như tủ lạnh, để đây trở thành thỏa thuận chung mà mọi thành viên trong gia đình đều phải tuân thủ. 

2. Khám phá thế giới kỹ thuật số cùng con. Thay vì chỉ theo dõi từ xa, hãy hỏi con đang chơi gì và chơi với ai khi trực tuyến. Hãy để con trở thành người hướng dẫn và chia sẻ những trò chơi mà con thích. Chơi cùng nhau giúp xây dựng niềm tin, giúp cha mẹ bắt đầu hiểu cách con di chuyển trong các không gian trực tuyến, và mở ra cánh cửa cho những cuộc trò chuyện liên tục, không phán xét về hành vi kỹ thuật số lành mạnh. 

Phụ huynh có con nhỏ có thể sử dụng các nguồn tài nguyên như Family Zone của Roblox – một trò chơi được thiết kế riêng để hướng dẫn phụ huynh và người chăm sóc về các trò chơi và cài đặt phù hợp cho gia đình. Đối với trẻ lớn hơn, hãy cùng xem xét các cài đặt của con và tạo cơ hội để con giải thích những điều quan trọng với bản thân. Ví dụ, con có thể muốn dành thêm thời gian vào buổi tối muộn vì đó là lúc bạn bè của con trực tuyến và con muốn chơi cùng nhau. 

3. Giúp trẻ phát triển các kỹ năng sống quan trọng. Thời điểm thích hợp để bắt đầu thảo luận về an toàn trực tuyến là ngay khi trẻ bắt đầu sử dụng công nghệ. Việc thảo luận và thiết lập ranh giới cho cuộc sống kỹ thuật số của trẻ có thể là nền tảng để dạy trẻ cách quản lý thời gian và tự chủ trong các thói quen hàng ngày ở mọi khía cạnh cuộc sống. Hãy tập trung trang bị cho trẻ kiến thức về kỹ năng số, để trẻ có thể đưa ra những quyết định thông minh và an toàn ngay cả khi không có người lớn ở bên cạnh giám sát. 

Hãy trang bị cho trẻ những chiến lược rõ ràng từ trước, để trẻ biết chính xác phải làm gì nếu có người lạ cố gắng liên hệ với trẻ trong bất kỳ môi trường trực tuyến nào hoặc ai đó yêu cầu trẻ chuyển sang một trang web khác để trò chuyện. Nói chuyện về cách sử dụng các công cụ báo cáo, và cho trẻ biết rằng trẻ có thể đến thảo luận cởi mở và cùng nhau đưa ra quyết định. 

Nếu con vượt qua giới hạn hoặc vi phạm các quy tắc trực tuyến đã đặt ra, hãy xử lý tình huống này giống như khi vi phạm quy tắc trong đời thực; với những hậu quả phù hợp và bình tĩnh. Hỏi con lý do tại sao con cảm thấy cần phải vi phạm quy tắc, cùng nhau tìm ra giải pháp thỏa hiệp, và tập trung vào việc xây dựng lại niềm tin. Hãy tham khảo các hướng dẫn nuôi dạy con của chúng tôi để biết thêm thông tin về cách xử lý những cuộc trò chuyện này.

4. Tập trung vào hành vi thay vì thời gian sử dụng. Quan sát cách con cái hành xử. Chúng có ngủ và ăn uống đầy đủ không? Chúng có học tập tốt ở trường không? Chúng có cư xử tôn trọng với người chăm sóc, anh chị em và giáo viên không? Chúng có tương tác tốt với bạn bè không? Nếu tất cả câu trả lời đều là “có”, thì có lẽ không có vấn đề gì liên quan đến màn hình. Thời điểm cần can thiệp là khi hành vi của con bắt đầu thay đổi. Hãy trò chuyện với con về những thay đổi đã xảy ra và lý do đằng sau đó, đồng thời cùng nhau quyết định xem liệu các quy tắc sử dụng thiết bị điện tử có cần điều chỉnh hay không. Hướng dẫn về trò chơi điện tử và sức khỏe tinh thần có thể giúp con hiểu rõ hơn về những thay đổi mà con có thể nhận thấy ở bản thân hoặc người khác.  

5. Hãy nhớ rằng không phải mọi thời gian sử dụng thiết bị điện tử đều giống nhau. Việc ngồi một mình lướt qua dòng tin tức vô tận khác hẳn với việc sáng tạo, hợp tác hoặc chơi cùng bạn bè, ngay cả khi đó là trực tuyến thay vì gặp mặt trực tiếp. Cách tốt nhất để hiểu chính xác trẻ em đang dành thời gian sử dụng thiết bị điện tử như thế nào (và tại sao điều đó lại thú vị với chúng) là một cuộc trò chuyện thực sự. 

Chơi game cùng bạn bè có thể mang lại cơ hội học tập, sáng tạo và hợp tác. Trên Roblox, trẻ em có thể đang học cách lập trình hoặc thiết kế, hoặc thể hiện bản thân bằng cách thử nghiệm những phong cách mới cho avatar của mình. Khi trẻ lớn lên, màn hình có thể trở thành một phần của bài tập về nhà. Bằng cách dành thời gian tìm hiểu các ứng dụng làm bài tập, nghiên cứu trực tuyến và công cụ giao tiếp trong lớp học mà con mình được yêu cầu sử dụng, cha mẹ có thể phân biệt được thời gian sử dụng màn hình mang tính sản xuất, bắt buộc với việc giải trí hoặc giao tiếp xã hội.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng trẻ em luôn học hỏi bằng cách quan sát những gì người lớn xung quanh đang làm. Người lớn có thể nhận thức về thói quen sử dụng màn hình của chính mình và tạo ra các khu vực và khoảnh khắc không sử dụng thiết bị (ví dụ: không dùng màn hình trên bàn ăn). Hãy cho trẻ biết rằng người lớn cũng phải đặt ra giới hạn và đôi khi cũng lạm dụng thiết bị, đồng thời chia sẻ với trẻ cảm giác khi lạm dụng (như đau đầu, cáu kỉnh, v.v.). Điều này có thể giúp trẻ tự nhận ra các dấu hiệu và biết khi nào cần cất thiết bị đi. Năm học mới là thời điểm tự nhiên để cả gia đình cùng xây dựng những thói quen này, để thời gian bên nhau thực sự là thời gian mà mọi người dành cho nhau.